آیدیملار خازیناسی

دورنالار آیدیمی/آهنگ زیبای ترکمنی دورناها

دورنالار آیدیمی/آهنگ زیبای ترکمنی دورناها

Durnalar Aydymy 300x233 - دورنالار آیدیمی/آهنگ زیبای ترکمنی دورناهامارقوش: دورنالار (Durnalar) از معروف ترین تصنیف‌های ترکمنی است که به صورت گروهی و تکنوازی اجرا و خوانده می‌شود.
 هرچند در دیگر اقوام ترک زبان هم اجراهای مشابه این تصنیف دیده شده، اما در فرهنگ ترکمن ها این تصنیف، داستانی منحصر به فرد دارد.

داستان یا افسانه دورنالار مربوط به عشقی آتشین است که بین یک چوپان تهی‌دست و دختر خانی ثروتمند اتفاق می افتد. خبر این عشق سوزان در همه جا می‌پیچد ولی جوان چوپان به دلیل تنگدستی ناتوان از خواستگاری معشوق است.

در این اثنا روزی خان به همراه نزدیکانش برای شکار به همان دشتی می آید که جوان عاشق گله اش را برای چرا آورده است. چوپان در مواجهه با خان، داستان شیدایی خود را بازگو میکند. خان با تمسخر، انجام کاری محال را شرط خود برای موافقت ازدواج چوپان با دخترش مطرح می‌کند.

خان با اشاره به درناهای درحال پرواز، از چوپان میخواهد که مانع کوچ آنها شود. با شنیدن این شرط، چوپان سازش را بیرون آورده و با دلی شکسته و غمی ویرانگر شروع به خواندن این تصنیف میکند.

ابتدای شعر، توصیفی از فرارسیدن بهار و آمدن درناها که منشا خیر و برکتند، شرح می‌شود.

سپس به زیبایی خود پرنده و شکوه پروازش در آسمان اشاره میشود. در انتهای تصنیف جوان با لحنی متضرعانه، از درناها میخواهد که سرزمینش را ترک نکنند و خیر و برکت را از او نگیرند. شاعر به درناها التماس میکند که آبی غیر از آب سرزمینش ننوشند که این آب شفایی برای همه دردهاست.

تصنیف که به اینجا می‌رسد، در میان بهت همگان، درناها مسیر خود را عوض می‌کنند و در کنار جوان عاشق بر روی زمین فرود می‌آیند و در مقابل او تعظیم می‌کنند.

ادبیات و به خصوص ادبیات غنایی، در هر فرهنگی ریشه در محیط و حوادث قومش دارد.

مثلا همانطور که کویر در فرهنگ و ادبیات مردم سیستان رسوخ کرده، دریا در ادبیات مردم جنوب و شمال ایران بیشتر نمایان است.

سال‌ها قبل که برای اولین بار به این تصنیف گوش می‌دادم، برایم سوال شد که آیا شاعر این تصنیف، درناها را از نزدیک دیده بود؟

یا صرفا براساس شنیده‌ها و نقل‌قول‌ها میدانسته که درنا پرنده ای سفید و زیباست.

هرچند از پاسخ این سوال مطمئن نبودم، اما اینکه شاعر صرفا براساس شنیده ها و تخیل ذهنی، تصنیفی این‌چنین تاثیرگذار سروده باشد، برایم تقریبا محال بود.

 

دورنـالار
سؤزلری : صفر اؤره سازی : آقمراد چاری
کتاب : قیز یؤرِگی صفحه 51 ترکمنستان نشریاتی‌1981م، ييل
—————————
تورکمن قیزلار باشقا خلق‌لار بیلن دورمـــوش قوروپ باشلان دؤوری
شــاهیر تورکمن قیزلارينی دورنالارا دِنگأپ شو قوشغینی یازیپ دیر.

 

دورنـالار
اولــکام یاشیل گیه‌نده
بلبل عــــاشق یازیما
آلـتین گـؤیزیم گله‌نده
دورنا عاشق گـؤیزیمه

گؤیأ قیزینگ ‌اؤیمه سی
گـوکده قـانات قالغایار
گؤک‌ آسمانینگ قایماسی
سیـزدن گـؤزلر قانمایار

دوور قــــوراپ آیـلانار
دوری گــــؤزلی دورنالار
دوشسه ‌سیزینگ‌ کشبنگیز
بــولانچاق« سوو» دورلانار

دورنــــالار– دورنــالار
دورنــــالار – دورنــالار
دوری گـــؤزلی دورنـالار
گول اولکامدن‌گؤچمأنگ‌سیز
یاد ایل لره اوچمانگ سیز
درمان دوری « سـوو» بارقـا
یاد یردن « سوو» ایچمأنگ سیز
آق قـانــات لار قــالغاسـا
گـول اولکامده قالغاسیــن
سیزینگ بیلان خوشلاشیب
ایل- گون قاراپ قالماسیـن
دورنــالار – دورنـــــالار
دوری گـــؤزلی دورنــالار

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا