اخبار فرهنگیاخبار ویژهزبان و ادبیاتمشاهیر ترکمن

شادمهر: بکی سیتاکوف دولت‌بایراغینگ ایه‌سی و تورکمنینگ بییک یازیجیسی‌دیر

Beki Sitakow 2 640x480 - شادمهر: بکی سیتاکوف دولت‌بایراغینگ ایه‌سی و تورکمنینگ بییک یازیجیسی‌دیر

مارقوش – یاشار نیازی: آننا گونی 30 /8 / 93 ساعت 2 اؤیله‌دن سونگرا جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی فراغی کلالانگ فرهنگ و ارشاد اسلامی سالنیندا 107-نجی اوتورشیق گچدی. بو اوتورشیقدا شاهیر وه یازیجی بکی سیتاکوف عمری و دؤره‌دیجیلیک باراسیندا حاصلاندی. بو علمی و ادبی ییغیندی‌دا دکتر آمان‌قلیچ شادمهر یازیجی، بکی سیتاکوف باراسیندا چیقیش ادیپ اونونگ عمری و دؤره‌دیجیلیک بارسیندا دورلی ماغلومات‌لار بردی.

آشاقدا دکتر شادمهرینگ برن مغلومات‌لارین بیر بؤلومینی سیزینگ اوقاپ پیدالانماغنگیز اوچین گتیردیک:

Beki Sitakow 20 640x480 - شادمهر: بکی سیتاکوف دولت‌بایراغینگ ایه‌سی و تورکمنینگ بییک یازیجیسی‌دیر

 

 

بكي سيتأكوف
  بكي سيتاكوف خلق يازيجيسي  31/3/1914 داش اوغوز شهری نينگ تاغتا رايوني نینگ بدیركنت اوباسيندا بير غاريپ تايخان ماشغالادا دونيا گليأر. اول يتيم دونيأ گليپ اون ياشيندا دايي سينا اوغول قيزي بولمانسونگ اوغولليق بريليأر و بكي بولسا دايي سينا كوموش ايشينده كؤمكچي بولوپ يانيندا ايشله يأر و بيله كي اوغلانلار يالي تازه سووت مکدبينه التيليأر. اول اوز تاثيرلي “چاغاجيق” دييیأن شيغريندا شيله دييیأر:
     يادا دوشيأر چاغاليغيم، غم ايچينده گچيپدي منگ
                                    قولاغيما گيجه- گونديز، ايليأردي بير زارينلي هنگ
   “چورک” ديیيپ آغلارديم، گون ياشاندا، آتاندا دانگ
                                    انم گوزون ياشين دوكوپ، دييیأردي” – آز دور”، چاغاجيق
  اول باشلانغيچ علميني اوز اوباسيندا سونگام بولسا 1931-نجي ييلدا، داش اوغوزينگ موغالليمچيليق مکدبيني اوقاپ قوتاريار. اول شول ياشليقدا گوراوغلي، نجپ اوغلي، صاياد-همرا يالي دستانلاري اؤوره نييپ و خلق شاهيري ” دوردي قیليجي” دينگله يأر و مختومقلي نینگ كوپ قوشغوسيني ياد توتيار. و شول كيتاپ لار الينه دوشن ماحالي گزک-گزگينه بلكي ده يوز گزک اوقاپ دير. اوز آيديشينا گورأ اولاردان كوپ تاثيرلر آليپ دير. ايلكي موغالليمچيليق اديأر. سونگام ادبي دوره ديجيليك بيلن قيزيقلانيار. 1937-نجی ييلدا آشغاباتدا ايشه گيريأر و قازيت لر بيلن ياقيندان آرا قاتناشيق ساقلايار. دوره ديجيليك مطبوغات ادارالاريندا دورلي  وظيپه لرده ايشله يأر. و دوره ديجيليك ايشيني 1929-نجی ييلدان باشلايار و 1938-نجي ييلدا ايلكينجي قوشغولاري “ياشليق” آديندا آيراتين كيتاپ بولوپ چيقيار و “موغالليما”، ” اوت ايچينده” ،” يسير”، ” ياغتيليغا” ، “صنمينگ سويگوسي” ، ” قاهريمان” ، ” جورالار”، ” باغدا گل” ، و” سويگي حاسراتي” يالي پوامالاري و ينه-ده بولسا “چووال باغشي” ، ” قارا ييلان” ، ” قيز سالغيدي” ، ” شاهير” ، “ايكينجي گول” ، “گوکلنگ قورولان” و اون لارچا حكايالاري دورديأر. بو رومان و حكايالاردان داشغارين كوپ قوشغي ييغيندي و هم-ده پايامالار يازيار. سايلانان قوشغي و پايامالار آدي بيلن نشر اديليار و بو قوشغولاردا گرچک تركمن ييگيتلرینگ واصپي و قاهريمانچيليق و واطان سويمك يالي صيپات لار صوراتا گليار:
  سن واطان اوچين اؤلدونگ، سن بيزينگ اوچين اؤلدينگ
                                       شونونگ اوچين ديري سن، ديري بولوپ هم قالدينگ
  بدركندينگ آديــــنا داقديق سنـينگ آدينـــــــــگي
                                       عاصيـــــــــــرلارا أكيـــدر تاريخ سنگ شُهراتــينگي
 
دوغانلار رماني تاريخي تمادان دؤره ديلن اثر بولوپ زحمت كش خلقينگ تركمنستانينگ دميرقازيق سووت لرينده آزاد اركين دورموش عمرينده اونگات صوراتلانديريار. رومان دا بيان اديلشي يالي اركين ليك آزادليك باغت اوغرونداقي عاداتلاري هم قهرمان چيليق لي گورش دورلي خلق لارينگ زحمتكش دوغانلاری نينگ بير-بيري بيلن ايسناشديريار. يازيجينگ بدیركنت رماني دیيسنگ دوغانلار رومانی نينگ دووامي دير.
بكي سيتأكوف كوپ طاراپلایين دوره ديجيليگينده مختومقلي آدينداقي دولت بايراغيندا مناسيپ بولان كيتاپ دان عبارت دوغانلار روماني آيراتين اؤران ياييليار. يازيجي اینگ سونگقي رومانلاريندا هم تاريخي روللارينگ تمالاریني دوام اتديريأر. يازيجينگ چولونگ يوره گي روماني فانتاستيكي ژانردا تركمن ادبياتيندا دوره ديلن ايكينجي پوره زه اثر دير.
سيتأكوف بولاردن داشغارين “پروانا”، “بك مراد دورديف”، “تكبّر گوز” يالي پواست لري يازيپ دير.
يازيجينگ تركمن كلاسيك ادبياتي نینگ گورنوكلي وكيلي شاه بندأنينگ دورموشيندان گوررونگ بريان “صنمينگ عشقيندا” پواست اوقيجي لار طاراپيندان قيزغين قارشيلانيار.
يازيجينگ دوغانلار روماني و بيله كي اثرلري كوپ ديل لره ترجمه اديلندير. بكي سيتاكوف تركمنستانينگ cccr يوقاري سووتينده دپوتاتليغینا سايلاندي، اول تركمنستانينگ علملار آكاديمي سی نینگ خبرچي اعضاسي هم بولان دير.
اول تركمنستانينگ خلق يازيجي سي، تركمنستانينگ آدينداقي دولت بايراغينينگ ايه سي، تركمنستانينگ علمي آكادمياسينينگ خبرچي سي شيله بير بللي آد گوترن و بلند شخصيت لردن دير.
اينگ اساسام تركمن ادبياتيني عارشا چيقاران و انچمه رمان لار، پايامالار، پي اس لر و ارته كي دير قوشغي لارهم-ده كوپ حكايالاري بيزه ميراث قويان اولي كيشي دير.
سونگقي ييل لاردا اونوملي ايشلره باش اوريار. بير نأچه پاوز و يول يازغي لار و هم-ده  يادلامالار مثال اوچين ” دوستلاريم، يولداشلاريم و تانيشلاريم”  يالي يادلامالار و اینگ سونگقي سوواش يالي اثرلري يازيار.
سيتاكوف، پوشكينينگ ‌هم-ده چفچنكو، نظامي، نوايي و شونگا منگزش شاهيرلارينگ اثرلریني توركمن ديلينه ترجمه اديأر و بير نأچه نمايشنامه يازيار. سيتاكوفينگ اثرلري روس ديلينه-ده نشر اديليار و دوغانلار ديیيأن روماني كوپ ديللره ترجمه بوليار. زحمت قيزيل بايداق (مدال) بيله حرمت نيشانيني آليار و اول كوپ حرمت خاط لاري بيلن سيلانيليار.
سونگ بولسا-دا 7/3/1979 ييل دا مسكووادا آيریليپ، آشغاباتدا جايلانيليار. و حاضير داش اوغوزينگ موغالليمچیليق مکدبيني اونگ آدينا گچيريأرلر و آشغاباتدا-دا بير كؤچأنينگ آديني  بكي آغانگ آدي بيلن بزأپديرلر.

 

Beki Sitakow 26 640x480 - شادمهر: بکی سیتاکوف دولت‌بایراغینگ ایه‌سی و تورکمنینگ بییک یازیجیسی‌دیر

سالشمار:(ييل ساني)
1928 ايلكي اوبادا،  داش اوغوزينگ يتيم خاناسيندا ساقلانيليار.
1931 اوقوونی موغالليمچيليق مکدبينده قوتاريپ، موغالليمچيليغا باشلایار.
1937 آشغاباتينگ ياش كمونيست قازتينينگ سردبيري بولوپ ايشه گيريار. اوندان سونگ ادبي دوره ديجيليك ايشينه ايميقلي گيريشيار.
1938 ياشليق آدي بيلن ايلكينجي قوشغولار يغينديسيني چاپ اديأر.
1938 آرسلان حاقيندا آيديم دييان يازغي چيقيار.  
1939 باغتلي نسيل وكالخوزدا ميتينگ و ايزچي و  قويونگ باشيندا آدلي حكايالار چيقيار.
1940 چاغالار اوچين آيازخان ارته كي سی چاپ بوليار.
1940 ينه-ده اوغلينگ ساوغاتي و كيتابينگ دوست لاري آدلي كيتاپ لاري چاغا لارا نيتلنديريار.
1941 بيزينگ دؤوريميز آدلي قوشغي لار ييغينديسي و جورالار پاياماسي نشر اديليار.
1946 بويون آلماق حكايالري نشر اديليار.
1947 ميدام تاييار قازياتينينگ رداكتورليغینا بلله نيليار.
1947 ينه شول ييلدا اونونگ قوشغولار و پايامالار كيتابي چيقيار.
1948 اوبا حكايالاري و بهارگل آدي بيلن پروزه اثرلري كيتاپ بوليار.
1950 كالخوزينگ دييیأن حکایا سی سونگله نيليار.
1951 سايلانان اثرلري چاپ اديليار.
1952 پروزه ژانرلرينده ايميقلي ايشله يار و دؤووردش لر و سووتينگ باشليغي دستان لاري چيقاريار.
1953 قيسغا حكايالارچاپا يتيار.
1954  انه ليك مهري حكايا قيزغين صورات دا يايرايار.
1956 صنمينگ سويگوسي ديیيأن پاياماني چيقاريار.
1958 قيز سالغيدي پووستي يايرايار.
1958 ادبيات و صونغات قازياتينينگ ايلكينجي رداكتوري بوليار.
1958 دوردي قیليجا باغيشلاپ يازان قيسغا دستاني نشر اديليار.
1959 دوغانلار روماني بيرينجي كيتابي  و ينه-ده ديپلم و دريادا آدلي حكايالار چيقيار .
1960 بأهبيت حكاياسي چاپا گيريأر.
1961 دوغانلار رومانينگ ايكينجي كيتابي چيقيار.
1962 توركمنستان يازيجي لار باشليق ليغینا سايلانيليار.
1962 دنگيز تولقون لاري و اولي دوغانلارميزينگقي دا ديیيأن رومان بيتيأر.
1962 چولونگ يوره گي آدلي رمان و باشغا-دا شونگا منگزش اثرلري چيقيار .
1963 سووت ادبيات نينگ رداكتوري بولوپ بلله نيليأر.
1964 قارا ييلان و وجدان دييیان حكاياسي نشر اديليار.
1965 دوغانلر روماني نينگ اوچونجي كيتابي چاپ دان چيقيار و پروزودا تاريخي شاهكار بوليار.
1966 اوباداش لار همده سوخانينگ اويله نيشي چيقيار و شو ييلدا-دا دولت بايراغيني ايه لنيار.
1967 چووال باغشي آدلي حکایا و سونگ بولسا اونونگ آدي وصيته اؤوروليأر.
1968 اوچ هپده تاشكنت يازغيسي يازيليپ نشر بوليار.
1969 سانجي دييان اثريني يازيار.
1971 دوستلاريم، يولداشلاريم و تانيشلاريم دييیان يادلاماني يازغا گچيريار.
1975 باغدا گل دييان حکایاسي چيقيار.
1976 ديك دوشدي حكاياني يازيار.
1977 سويگي حاسراتي آدلي روماني ايلدن ايله يايرايار.
1979 سونگقي ييلينده بولسا اينگ سونگقي حكاياسي اینگ سونگقي سؤوش آدي بيلن سووت مجله سينده چاپ بوليار.

 

Beki Sitakow 1 640x480 - شادمهر: بکی سیتاکوف دولت‌بایراغینگ ایه‌سی و تورکمنینگ بییک یازیجیسی‌دیر

چشمه لر:
تركمن تاريخ ادبياتي 5-نجي توم ايكينجي كيتاپ ص124 الي 178 بكي آغا بارادا گچن ماغلوماتلار.
چووال باغشي و قلبيم دا قالان كشيب لر بولان بولومينده خداي بردي ديوان قوليف 1992 ييلدا چاپ بولان اثر 375 تا 395-نجی صاحيپادا بكي ده گوررونگ گچيريار.
تركمن دائره المعارفي و ادبيات كيتابي 10-نجی بولوم.
ايش تجريبام بارادا بكي آغانگ اوز اثري قارا قوم ژورناليندن آلينان.

 

 

تصاویر خبری: یاشار نیازی

 

نوشته های مشابه

3 دیدگاه

  1. می توان برای مطالعه ی بیشتر در زمینه ی ادبیات ترکمن به سایت های پربار و غنی ترکمنستان مراجعه کرد که نمونه هایی از آن را در زیر می آوریم:
    http://www.ghollanma.com>www.pegem.net>wap.ertir.com>www.sahypa.net>www.pelsepe.com>www.enedilim.com>www.talyplar.com.و بسیاری دیگر که ورود به هر یکی ورود به دیگری را میسر می کند.ادبیات ترکمن در ترکمنستان بر گرفته از آبشخور غنی ادبیات روسیه ست و هیچگاه بی تأثیر و تأثر از هم مکتوب نگشته اند.بنده طی تحصیل در مقطع راهنمایی آن زمان توانستم رمان دن آرام اثر میخاییل شولوخف را تا به آخر بخوانم و عامل تعلیق کتاب چنان مرا به سوی خود و شخصیت های رمان کشاند که ندانستم این رمان چند جلدی را کی به آخر بردم و تمام کردم و در حالی ست که آشنا به کتاب های سایر نویسندگان روس هم بوده ام از قبیل چخوف»گورکی«تولستوی«داستایفسکی «ماکارنکو و غیره اما آشنا به شعر و شاعران روس نیستم ولی می دانم آنکه می نویسد می تواند سخن منثور را به عقد منظوم در آورد.حال ادبیات ترکمنستان نیز به تبعیت از ادبیات روسیه بر خاسته از آینه ی صاف و صیقل سخن ست چنانکه فردوس فرح بخشی زبان فارسی می تواند فرمان جنان را بر ادبیات ترکمن نیز بدهد.من عاشق قدر و قیمت سخنم خاصه اگر به فارسی باشد ولی قدر حسن زبان ترکمن را نیز می دانم.

  2. من خود همواره در سایت http://www.ghollanma.com ادبیات ترکمن را مطالعه می کنم و طرح وفای سخن ازین سایت می جویم به نحوی که شب های تیره و تارم با شمع شرربار این سایت روشن می شود.و سیتأکوف ها و مختومقلی ها از گوهر رایگان سایت،آهنگ دل می کنند و نیش را نوش نموده و زخم را مرهم می شوند.در جایی که دل،آزرده می گردد عشوه ی شعری باید و کلام کاملی باید ساخت تا جان رنجور و آه محروم به نشاط آید و من خود با خواندن اخبار فرهنگی سایت مارقوش و جستی در سایت قوللأنما به دست افشانی دل و جان مشغولم.بابت اوقاتی که صرف این سایت می کنم از مدیر مدبر آن آقای یاشار نیازی سپاسگزارم چرا که بهره ی وافر از سایت تان می برم.

    1. سلام قادیرلی تورکمن ادبی هم مدنیت آلاداسین ادیان دوغونمیز، سیزینگ تانگری یالقانگیز بیزه آرقایین شو اوغوردا قوللوق اتمأمیزه سبأب بولیار. ساغ بولونگ یاغشی سؤزلری‌نگیز بیلن بیزی آرقاداشلیق ادیانینگیزا منت‌دار. المیدام ساغلیق بیلن ارکانا، شادیان یاشاییش سانگا وه بوتین تورکمن ایلدشلریمیزه آرزوو ادیارین.
      یاشار نیازی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا